تبلیغات
ناظم سرا - نقد و بررسی کتاب شعر خانم مهناز ملکی
 
ناظم سرا
پروین می گوید:دل بی دوست دلی غمگین است.


انتشار کتاب "الفبای عشق" سروده ی سرکار خانم مهناز ملکی گامی موثر در راستای غنی سازی ادبیات مکتوب شهرستان لنجان محسوب می گردد.کتاب در بهار ۱۳۸۹توسط انتشارات دهلاویه چاپ وبه دنیای کتاب عرضه گردید. تیراژ آن ۱۰۰۰جلد و قیمتش ۱۵۰۰تومان است.کتاب در ۵۸ صفحه منتشر شده و در برگیرنده ی ۳۳ سروده ی خانم ملکی است که همه در قالبهای کهن شعر پارسی هستند.قالبهای شعری استفاده شده عبارتند از غزل و مثنوی و دو بیتی .

تخلص شعری خانم ملکی "ماه" است.در شعرهایی که تخلص شاعر آمده است ماه در گیومه قرار گرفته تا خواننده متوجه تخلص شاعر بشود.

برای نمونه

باز هم خواهم سرودت "ماه"من همچون بهار

تا بهاری بشکفد از لطف جان افزای تو

یا این بیت

مه امشب جلوه گر در آسمان نیست

دوچشم اوست"ماه"شام تارم

من بر آنم خانم ملکی را به نام "شاعر باران" بنامم.هر شاعری در ذهنیت خود برخی از وازگان را بیشتر دوست دارد.بسامد واژه "باران"و متعلقات آن از قبیل قطره،نم،بارش؛ابر و….در شعر خانم ملکی به وفور دیده می شود.

برای نمونه

یاد دارم روز بارانی به ما

"باز باران با ترانه"یاد داد

شاعر در صفحه ۱۴ کتاب شعری به نام باران دارد.که اینگونه آغاز می شود.

باران تو ببار بار دیگر

تا از غم دل ترانه سازم

با هر نم عاشقانه ی تو

یادش کنم و بهانه سازم.

در بیشتر شعرهای کتاب به باران و متعلقات آن اشاره ای شده است.برای نمونه می توانید به شعرهای درج شده در صفحات ۲۶،۲۲،۲۱،۱۹،۱۷کتاب مراجعه کنید تا بیشتر شواهد ادعای اینجانب را بیابید.خانم ملکی در شعر هایش به تمام جلوه های طبیعت اشاره می کند.ا

ینکه می گویم من بر این باورم که او شاعر باران است هم همین نکته را بیان می دارد .او به طبیعت اشاره می کند و بسیاری از مضامین شعریش را از طبیعت اخذ کرده است اما در بررسی ژرفتر در می یابیم که انچه او از نشانه های طبیعت برای مضمون سازی به عاریه گرفته پیش از این در شعر شاعران دیگر کاملا نمود دارد.طبیعتی که او در شعرش اورده است طبیعت عصر ما نیست.و همین موضوع نشاندهنده غور و بررسی او در دیوانهای شعری شاعران پیشین است .همان کاری که شمس قیس رازی ،آن را برای هر شاعری از بدیهیات می داند.او بر آن بود که شاعر باید بیست هزار بیت از شعر شاعران پیش را بخواند و در آن مداقه کند.

خانم ملکی دبیر ادبیات است و از شعرش مشخص می شود که کاملا پرکار است و اهل مطالعه.از نکته های دیگری که در شعر او می توان دید به کار بردن آرایه ی توشیح یا صنعت موشح است.توشیح یا موشح نمونه های بسیاری دارد. اما نوع متداول آن به این گونه است که شاعر حروف عبارت مد نظر خویش یا نام مورد نظر را در اول هر مصراع یا در اول هر بیت می آورد که از ترکیب حروف آغازین مصرع یا بیت ،عبارت یا نام مورد نظر ساخته می شود.این آرایه ی ادبی در بلاغت انگلیسی زبانان نیز رایج است که به آن true acrosticمی گویند.در صفحه ۳۹کتاب الفبای عشق و در صفحه ی ۵۱ این آرایه به کار رفته است.

سبک شعر خانم ملکی بیشتر به سبک عراقی یا حتی دوره ی بازگشت متمایل است.ترکیبات نو و واژگان خاص در شعر او دیده نمی شود .زبان شعر او زنانه نیست.از نکات قابل توجه آنکه در کتاب او به ندرت می توان تلمیحاتی را دید.البته شعری که او در باره وطن سروده است و در صفحه ی ۵۳ کتاب آمده از تلمیحات زیبایی بهره مند است.زبان خانم ملکی از آرکاییک عاری است.گرچه یکی دو بار از واژه اندر بهره برده است.

قافیه ها و وزن در شعرها درستند و از عیوب اصلی در شعر او خبری نیست.نکته ای که می توان به آن اشاره کرد بهره گیری از دو بحر رمل و رجز در شعر خانم ملکی نمود بیشتری دارد.عنصر تخیل در شعر او برگرفته از عناصر تخییلی زبان شاعران سبک عراقی است.مضامین نیز بر این گونه اند.او در شعر هایش از زبان رسمی بهره برده است که در چند شعر از زبان عامیانه استفاده شده است.

او درشعر های عامیانه از زبان رسمی کاملا دوری کرده است اما در یکی از شعرهایش که در صفحه ی ۳۸ درج شده و شعری کاملا رسمی با زبان معیار است از واژه "یه" به جای یک بهره برده که کاملا به چشم می خورد.زبان شعری او زبان روزگار ما نیست .عناصر زبانی او همه مسبوق به سابقه اند.برای نمونه اگر به شعر حامد عباسیان از شاعران زرین شهر توجه کنیم کاملا در می یابیم که واژه های او امروزی و زبان او مختص به خود اوست.هر کس شعر او را خوانده باشد و شعری از او را باز بخواند می تواند به راحتی دریابد که شعر از حامد عباسیان است یا اگر کسی شعری به فرم او بسراید اهل فن می گویند شعرش به زبان شعری حامد عباسیان سروده شده است اما شعرهایی که خانم ملکی به چاپ سپرده اند از این ویژگی عاریند .به عبارت دیگر او هنوززبان مختص خود را به دست نیاورده است.

خوشبختانه دربیشتر شعرهای چاپ شده در کتاب، غلط املایی وجود ندارد.تنها در یکی دو شعر که برای نمونه می توان به شعر صفحه ی ۳۱ اشاره کرد کلمه پرسش کو به اشتباه کاو درج گردیده است."کاو"که در شعر "که او"معنی می دهد نمی تواند افاده ی معنای "کو"را داشته باشد.

خانم ملکی همانگونه که در پیشگفتار کتاب نیز آورده است ،دوست دارد که کتاب او را با زبان دل بخوانند فرموده اند که"…..شعر مرا با معیارهای خودشان ارزیابی کنند….."بنده کمترین نیز کتاب الفبای عشق او را دوبار خواندم و آنچه را در بالا آورده ام با معیارهای خویش قلمی کرده ام.بدیهی است آنچه من از کتاب در می یابم با آنچه دیگری در می یابد متفاوت خواهد بود.من از خواندن کتاب خانم ملکی استفاده بردم و با افتخار آنرا در قفسه کتابخانه ام در کنار سایر کتابهای اهالی شهرستان لنجان قرار دادم و امیدوارم این قفسه کتابخانه به زودی پر از کتاب شود خاصه کتابهای آینده خانم ملکی.برای او آرزوی کامیابی بیش از پیش دارم و نقد و بررسی بسیار مختصر کتابش را با شعری از او به پایان می برم.

این روزها فرسنگها تا عشق راه است

خندیدن آلاله ها گویی گناه است

این روزها گل، رنگ گل بودن ندارد.

بیچاره گلبان وقت آسودن ندارد

باید که از پروانه ها غافل نباشیم

غافل ز حال زخمی این دل نباشیم

امروز دریاب این نفس در سینه ها چیست

فردا چو می آیی نفس در سینه ها نیست






نوع مطلب : نقدها و تحقیق هایم، 
برچسب ها : نقد شعر،


درباره وبلاگ

عاشق ایرانم وخانواده و ادبیات و اینترنت.گاهگاهی هم مرتکب شعر می شوم.وبلاگ ناظم سرا جایی است که از دلنوشته هایم شما را خبردار می سازم.8سال است وبلاگ نویسی می کنم.
یاد گرفته ام که تعصب نداشته باشم و به دنیایی بهتر بیندیشم.دوست دارم که انتقادهایتان را بشنوم.ببینم و بخوانم.وبلاگ ناظم سرا جایی است که در ان از غفلتها نیز می نویسم.غفلتهایی که دوره مان کرده اند و پیرامون ما چنبره زده اند.
غفلت از اخلاق جانمان را پر شرنگ کرده و امید واری به فردای بهتر از فرهنگ لغات ذهنمان تبعید شده است.هر دوکیمیاهای گمشده روزگار ماهستند.من نیز چون شما خیلی وقتها دلم برای راستی و درستی تنگ می شود.اگر حس کردید انچه در این وبلاگ امده است با اندیشه و احساس تان نزدیک است در نقل مطالب این وبلاگ بکوشید که باعث خوشحالی من خواهد شد.
بر این باورم که امروزه ادبیات درمانی بیشتر از اب درمانی مفید است.شما نیز آن راامتحان کنید.بی گمان سودی از ان به دست خواهد آمد.
مدیر وبلاگ : مسعود ناظم رعایا
پیوندها
%